Ecuria Ekonomike e Vendeve të Ballkanit Perëndimor Tremujori III 2018

Komisioni Evropian publikoi përmbledhjen e përditësuar të zhvillimeve ekonomike për vendet e Ballkanit Perëndimor më 12 tetor 2018, që publikohet çdo tremujor të vitit.

Rritja ekonomike vazhdoi në Ballkanin Perëndimor gjatë tremujorit të dytë të vitit 2018, me një rritje vjetore të PBB-së që u rrit në 4.3% në të gjithë rajonin nga 3.6% në tremujorin e parë dhe nga 1.9% në të njëjtin tremujor një vit më parë.. Përkundër progresit të mëtejshëm në konsolidimin fiskal, nivelet e larta të borxhit publik mbeten një burim dobësie në shumicën e vendeve. Rritja ekonomike u përshpejtua në shumicën e vendeve të Ballkanit Perëndimor në tremujorin e dytë të vitit 2018, duke vazhduar një trend që filloi në fillim të vitit 2017.

Shqipëria

Në tetor të vitit 2018, Shqipëria emëtoi ​​një eurobond 7-vjeçar prej 500 milionë eurosh dhe arriti një normë interesi të favorshme 3.55%, 2.2 pikë më pak se emëtimi i fundit 5-vjeçar në vitin 2015. Qeveria synon të rifinancojë një eurobond të mëparshëm, duke zvogëluar presionin mbi tregun vendas të huadhënies dhe për të zgjatur maturinë e borxhit publik.

PBB-ja reale në Shqipëri u rrit me 4.3% në tremujorin e dytë pasi ishte rritur me 4.5% në tre

muajt e parë. Nga ana e kërkesës, rritja ishte kryesisht e nxitur nga konsumi i ekonomisë familjare, që përforcoi rritjen e saj të qëndrueshme në 3.3% në vit, duke u mbështetur nga rritja e punësimit, inflacioni i moderuar dhe normat e ulëta të interesit.

Eksportet e mallrave dhe shërbimeve vazhduan rimëkëmbjen e tyre në tremujorin e dytë me 3.9%, ndërsa importet e mallrave dhe shërbimeve u rritën më ngadalë, me 2%. Eksportet e përgjithshme kanë rritur pjesëmarrjen e tyre në PBB në 34.1%, ndërkohë që importet u ulën pak, por mbeten në nivelin e tyre të ngritur prej pothuajse 50% të PBB-së. Nga ana e ofertës, industria e prodhimit dhe përpunimit të energjisë elektrike kontribuoi në mënyrë të konsiderueshme në rritjen e PBB-së në vitin 2018. Ndërtimi u ngadalësua siç bëri edhe sektori i shërbimeve, kryesisht për shkak të efekteve bazë, ndërkohë që të dy sektorët vazhduan të kontribuonin pozitivisht në ecurinë ekonomike.Tregu i punës reflekton zgjerimin e vazhdueshëm ekonomik. Papunësia e të rinjve mbetet e lartë, por ka pësuar rënie të vazhdueshme nga kulmi i saj prej 34% në vitin 2015. Flukset hyrëse të IHD-ve janë burimi kryesor i financimit të deficitit të llogarisë korente me një normë mbulimi prej 152% gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2018.

Borxhi i jashtëm bruto u rrit duke arritur n 8.1 miliardë euro në fund të tremujorit të dytë, i cili korrespondon me 66.8% të PBB-së. Rezervat valutore u rritën duke arritur 2.96 miliardë euro.

 

Vendet e Ballkanit Perëndimor

Në Serbi, rritja ekonomike u nxit nga të gjithë komponentët e kërkesës së brendshme, ndërsa performanca e rritjes së Shqipërisë u mbështet kryesisht në konsumin familjar.

Rimëkëmbja e vazhdueshme ekonomike ende nuk është përkthyer në krijimin më dinamik të vendeve të punës. Me përjashtim të Malit të Zi, ku rritja e punësimit u përshpejtua në tremujorin e dytë. Në përgjithësi, norma mesatare e rritjes së vendeve të punës në Ballkanin Perëndimor ra në 0.6% nga 1.5% në tremujorin e parë. Megjithatë, situata e tregut të punës në rajon mbetet sfiduese me normat e papunësisë që variojnë nga 11.9% në Serbi në 29.4% në Kosovë.

Si rezultat i shifrave të ngushta të prodhimit dhe sfidave të konkurrencës, deficitet e tregtisë së mallrave mbeten shumë të larta në të gjithë Ballkanin Perëndimor, duke filluar nga rreth 13% e PBB-së për Serbinë në 18% ose më lart për Maqedoninë, Shqipërinë dhe Bosnjën dhe Hercegovinën dhe e barabartë me 44% për Kosovën dhe Malin e Zi. Deficiti tregtar vetëm pjesërisht kompensohet nga tepricat në llogarinë e shërbimeve dhe në transfertat korente, duke rezultuar në nevoja të mëdha për financim të huaj.

Kreditimi i bankave vazhdoi të jetë më mbështetës për rritjen në rajonin e Ballkanit Perëndimor, duke qenë se rritja e kredisë u përshpejtua në tremujorin e dytë të vitit 2018, krahasuar me tremujorin e parë, në Malin e Zi dhe në Bosnjë e Hercegovinë, si dhe në Serbi dhe Shqipëri.

Në tetë muajt e parë të vitit 2018, rritja ekonomike vazhdoi të mbështeste reduktimin e deficiteve fiskale në shumicën e vendeve në rajonin e Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, shumica e vendeve gjithashtu kanë vazhduar të përjetojnë shpenzime kapitale jo-performuese, duke reflektuar dobësitë e vazhdueshme në planifikimin, përzgjedhjen dhe menaxhimin e investimeve publike.